Skip to content

Şair Pîremêrd Doğdu [1867]

piremerd

Asıl adı Tewfîq Mehmûd Hemza olan şair Pîremêrd, 1867 yılında Silêmenî’de dünyaya geldi. Doğduğu yere atfen Silêmenî’li Kürt Tevfik olarak da tanınan şair, ilk eğitimini Mele Hûsên ve Mele Mehemed gibi Kürdistan’ın önde gelen alimlerinden aldı. Dini ilimlerin yanı sıra Arapça, Farsça ve Türkçe öğrendi. 1882 yılında mahkemelerde katip olarak memurluk yapmaya başladı. Silêmenî, Şarbajar ve Kerbela gibi Kürt kentlerinde görevlerde bulunduktan sonra İstanbul’a geldi ve burada hukuk eğitimi gördü. 1891 yılında ‘Bey’ ünvanını alarak Meclis-i Ala üyeliğine getirildi.

7463736370_f60c95ec82_b

İstanbul’a geldikten sonra Kürt çevresi içerisinde de faaliyette bulunan Pîremêrd, Kürd Teavün ve Terakki Cemiyieti ile Kürdistan Cemiyeti’nin kurucuları arasında yer aldı. Kürd Teavün ve Terakki Cemiyeti Gazetesi’nin imtiyaz sahibi ve sorumlu müdürü de olan şair, Seyid Abdülkadir ve Mustafa Paşa Yamûlkî gibi aydınlarla Kürt istiklali üzerine çalışmaya başladı. Faaliyetlerinden rahatsızlık duyulunca merkezden uzaklaştırılmak adına Hakkari (Cûlemêrg) kaymakamlığına atandı. Uzun yıllar burada çalışan Pîremêrd, İstanbul Hukümeti yıkılana kadar görevde kalacağı Amasya’ya 1918’de vali olarak atandı.

piremerd2

Türk Edebiyatı içerisindeki birçok akım üzerinde de etkisi bulunan ve şiirleri Servet-i Fünun şairleri arasında pek tutulan Pîremêrd, Kürd Dergisi, Resimli Kitab ve Musavver Muhit gibi yayınlarda sıkça yazı ve şiir yayımlıyordu. 1923 yılında Ankara’da Türk Hukümeti’nin kurulması üzerine ailesini İstanbul’da bırakarak Silêmenî’ye dönen şair, burada Kürdistan Cemiyeti içerisinde Mahmûd Berzencî taraftarı olarak çalıştı. 1926 yılında, Kürt gazetesi Jîyan’ın editörü, 1932 yılında derginin müdürü oldu. 1938 yılında gazetenin adı Jin olarak değiştirildi ve gazete 1950 yılına kadar yayınına devam etti. Ayrıca Kürdistan’da ilk özel Kürtçe okul [Qutabxaney Zanistî – Bilim Okulu] kurulması için çalıştı. Pîremêrd’in yapıtları şunlardır: Diwanzde Suwarî Merîwan, Galte û Gep, Dîwan, Pendî Pêşînanî Kurd, Pîremêrdê Nemir, Pendekanê Pîremêrd.

19 Haziran 1950′de ölen ve ardında birçok derleme bırakan şair, modern Kürt şiirinin de öncülerinden kabul edilmektedir.

55555PERAMERRD

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterPin on Pinterest0Share on Tumblr0Email this to someoneShare on Google+0